geplande slijtage, de wereld als wegwerpbeker.

Al mijn materiële bezittingen hebben een zekere geschiedenis, en dat vind ik fijn. Nee, ik heb het niet over 2ehands dingen die een geschiedenis hebben  van voor ik ze kocht, daar geef ik niet om (de enige geschiedenis die mijn spullen hadden was wellicht die van een chinese assemblee-lijn) maar ik heb het over de gedeelde geschiedenis van mij en mijn spullen.
Als iets dan kapot gaat, of ik het verlies, ben  ik daar werkelijk triest om. Ergens ook logisch, omdat ik me van elk van die dingen nog precies de moment weet dat ik het kocht. Hoe de verkoper er uit zag, hoe het gesprek in mijn hoofd ging dat afwoog of ik iets zou kopen of niet. En niet te vergeten; de vele gelegenheden waarin ik me ben gaan hechten aan die dingen. Maar de premise van onze samenleving is helaas dat alles kapot gaat, of als het verloren gaat je gewoon iets nieuws koopt, dus voel je je een onnozelaar omdat je effectief triest bent omdat je iets kwijt geraakt. “je koopt toch gewoon een nieuwe, phoe!”
Zeer lastig voor mijn mentale toestand dat telkens een nieuw barstje vertoont als ik de gsm die ik nog geen jaar geleden kocht elke dag vaker uitvalt zonder enige reden, en deze ook niet meer met internet wil verbinden. Of de schoenen die ik zo mooi vond en nog steeds vind, elke dag een beetje kapotter en kapotter gaan, en waar ik binnen een beperkte tijd afscheid van moet nemen.
Niet alleen door mijn onbehouden slordigheid (die echt wel veel dingen verliest) maar vooral dankzij de geplande slijtage-economie heeft alles wat ik koop een beperkte levensduur. als ik mijn spullen al niet was verloren, waren ze sowieso toch kapot gegaan binnen afzienbare tijd.
Dankzij de kapitalistische idee dat een economie alleen maar kan draaien als mensen continue nieuwe dingen kopen, MOETEN fabrikanten er wel voor zorgen dat mensen ook effectief continu nieuwe dingen kopen, en dat gaat ook alleen maar als mensen gestimuleerd worden om iets NIEUW te kopen (innovatie) of als hun oude product er niet meer is (slijtage). (als je me niet gelooft, geplande slijtage is geen conspiracy theory,  It is real! of kijk hier voor de simpeler uitgelegde versie) Ken jij iemand met een auto die ouder is dan 15 jaar en er niet elk jaar heeeeeeeeeeeeeeeeel veel kosten heeft? Of een ijskast die al 20 jaar meegaat? Of een gsm die nog langer dan 2 jaar meegaat? En dan heb ik het niet over de gsms uit het begin van het gsm-tijdperk, aangezien die nog niet werden onderworpen aan geplande slijtage, maar built to last waren. 
tumblr_lwve5bG5781qewacoo1_r1_500.jpg 
Een idee dat een gat in de markt zou kunnen zijn; een duurzame gsm! 
Komt niet (meer). Aangezien het bedrijf failliet zou gaan eens de markt verzadigd is. (althans, dat werd me in een discussie vol overtuiging gezegd, ik blijf nog steeds achter het idee staan dat het een gat in de markt is!)
In een andere interessante docu van Terzake over die geplande slijtage tonen ze ook een west-duitser die trots zijn koelkast toont die al meegaat sinds 1985. (in 2012 nota bene). Zelfs zijn koelkastlampje heeft hij nooit moeten vervangen. Omdat de communistische economie er alleen maar baat bij had dat de dingen duurzaam waren. Als je een wachtlijst hebt voor mensen om na jarenlang eindelijk hun trabant auto te krijgen is het een eindeloos proces als iedereen er om de zoveel tijd een nieuwe nodig heeft.
Nu, het systeem dat we nu hebben heeft ook zijn voordelen, zonder was er ook geen echte stimulans voor innovatie en bleven we nogal steken. Maar denk ook aan alle grondstoffen die niet eindeloos zijn en die maar gepompt worden in dit systeem van verspilling, of de giga afvalbergen en autokerkhoven. veel wordt tegenwoordig gerecycleerd, maar de berg blijft toch maar groeien.
Daarbuiten doet het ook iets met je psyche mijns inziens als alles wat je koopt toch kapot zal gaan.
Hechten is ook nodig als je dingen koopt, anders draag je er geen zorg voor. Als je weet dat het toch kapot gaat, behandel je het als wegwerpspullen. Kocht ik een nieuwe (2e hands) iPod omdat ik mijn precious Zen mp3 was kwijtgeraakt, draag ik er totaal geen zorg voor omdat hij in mijn hoofd toch vergankelijk is. Hij hapert nu al, en ik betwijfel dat hij nog erg lang zal meegaan, hoeveel zorg ik er ook voor draag. Deze theorie werd dan ook ondersteund toen ik voor de 1e keer in mijn leven (NOOIT MEER) in een apple store binnenging om te zoeken voor een hoes voor mijn 2e hands iPod (om hem toch ietwat te beschermen, het geld groeit niet aan de bomen!). ik werd op hoongelach onthaald bij het zicht van mijn ‘prehistorische’ iPod en men zei me grijnzend dat ze voor ‘dit ding’ al lang geen accessoires meer verkopen. 
dan kan je als ouder maar staan tieren tegen je kinderen dat ze zorg moeten dragen voor hun spullen, gaan die dingen na afzienbare tijd toch gewoon kapot zonder echte reden. 
Ik denk voor veel mensen is dit al een evidentie geworden, en zie ik ze zeggen “so what?” als ik een tirade afsteek tegen geplande slijtage, maar hoe geschift is het niet dat we aanvaarden dat we zaken eigenlijk maar voor beperkte duur kopen? Computers als wegwerpflesjes.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s